39. Πατρίδα

Το συγκλονιστικό ποίημα «Πατρίδα» (Home) της Σομαλο-βρετανίδας ποιήτριας Warsan Shire αποτελεί μια δυνατή κραυγή διαμαρτυρίας και αλληλεγγύης για το δράμα των προσφύγων. Μέσα από έντονες και σκληρές εικόνες, όπως το «στόμα ενός καρχαρία», το έργο περιγράφει τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, υπογραμμίζοντας ότι η φυγή αποτελεί μονόδρομο επιβίωσης και όχι επιλογή

Πατρίδα

Κανείς δεν φεύγει από την πατρίδα του,

εκτός αν η πατρίδα

είναι το στόμα ενός καρχαρία.

Τρέχεις προς τα σύνορα

μόνο όταν βλέπεις ολόκληρη την πόλη να τρέχει κι αυτή.

Το αγόρι με το οποίο

πηγαίνατε μαζί σχολείο,

που σε φιλούσε με πάθος πίσω από το παλιό εργοστάσιο επίπλων,

κρατάει ένα όπλο μεγαλύτερο από το σώμα του.

Φεύγεις από την πατρίδα

μόνο όταν η πατρίδα

δεν σε αφήνει να μείνεις.

Κανείς δεν θα έφευγε από την πατρίδα,

αν η πατρίδα δεν τον κυνηγούσε.

Δεν είναι κάτι που σκέφτηκες ποτέ να κάνεις, 

κι όταν το έκανες,

τραγούδησες τον εθνικό ύμνο ψιθυριστά

και έσκισες το διαβατήριό σου στην τουαλέτα του αεροδρομίου 

και το κατάπιες.

Κάθε πένθιμη μπουκιά καθιστούσε σαφές

ότι δεν θα επέστρεφες πίσω ποτέ.

Κανένας δεν βάζει τα παιδιά του σε βάρκα,

εκτός αν το νερό είναι πιο ασφαλές από τη στεριά.

Κανένας δεν θα επέλεγε μέρες και νύχτες στο στομάχι ενός φορτηγού,

εκτός αν τα χιλιόμετρα που διανύονταν 

σήμαιναν κάτι παραπάνω από ένα ταξίδι.

Κανένας δεν θα επέλεγε να σέρνεται κάτω από φράχτες,

να δέχεται ξυλοδαρμούς μέχρι να φύγει η σκιά του,

να βιάζεται,

να πετιέται έξω από τη βάρκα,

να πνίγεται,

να λιμοκτονεί,

να πυροβολείται στα σύνορα σαν άρρωστο ζώο,

να προκαλεί οίκτο.

Κανένας δεν θα επέλεγε να κάνει σπίτι του έναν καταυλισμό προσφύγων 

για ένα, δύο ή δέκα χρόνια,

να γδύνεται και να ερευνάται,

να βρίσκει φυλακές παντού.

Κι αν κάποιοι καταφέρουν να επιζήσουν,

να τους υποδέχονται στην άλλη πλευρά με λόγια όπως:

«Γυρίστε σπίτι σας,

μαύροι,

βρόμικοι πρόσφυγες που ρουφάτε το γάλα της χώρας μας,

ζητιάνοι με λερωμένα χέρια που μυρίζετε παράξενα,

άγριοι,

κοιτάξτε τι έκαναν στις χώρες τους, τι θα κάνουν στη δική μας;»

Όμως, οι βρισιές καταπίνονται πιο εύκολα 

από το να βρίσκεις το σώμα του παιδιού σου μέσα στα συντρίμμια.

Κανένας δεν φεύγει από την πατρίδα αν αυτή δεν τον κυνηγάει.

Κανένας δεν φεύγει από την πατρίδα, 

εκτός αν αυτή γίνεται μια φωνή που σου λέει:

«ΦΥΓΕ... ΤΡΕΞΕ... ΤΩΡΑ...»

Δεν ξέρω τι έχω γίνει.

Δεν ξέρω πού πηγαίνω.

Το μέρος απ’ όπου ήρθα εξαφανίζεται.

Δεν είμαι καλοδεχούμενη εδώ.

Η ομορφιά μου δεν είναι ομορφιά εδώ.

Ντρέπομαι που δεν ανήκω πουθενά.

Λαχταρώ να επιστρέψω.

Θέλω να γυρίσω στην πατρίδα

αλλά η πατρίδα

είναι το στόμα ενός καρχαρία.

Είναι η κάννη ενός όπλου.

Ουρές,

έντυπα,

άνθρωποι στα γραφεία,

κάρτες,

υπάλληλοι της υπηρεσίας μετανάστευσης,

βλέμματα στον δρόμο,

το κρύο εισχωρεί βαθιά στα κόκαλά μου,

βραδινά μαθήματα αγγλικών,

και η απόσταση να με χωρίζει από την πατρίδα μου.

Δόξα τω Θεώ,

όλα αυτά είναι προτιμότερα

από τη μυρωδιά μιας γυναίκας

που καίγεται ολόκληρη.

Από ένα φορτηγό γεμάτο άντρες

που μοιάζουν με τον πατέρα μου 

να μου ξεριζώνουν τα δόντια και τα νύχια.

Όλοι αυτοί οι άντρες ανάμεσα στα πόδια μου,

με ένα όπλο στο χέρι, μια υπόσχεση, ένα ψέμα .

Lyrics / Translation © Dimitris Papalas
Music Direction © Dimitris Papalas
Music & Vocals: AI (Suno)
Original Lyrics © Warsan Shire